Teletekst: de levende dinosaurus, bekend van tv

Bard Borger, Consultant en copywriter bij Sterk Werk Communicatie & Content Marketing

RTL stopt op 1 april 2017 met RTL TEXT, meldde NOS gisteren in een kort bericht. De dienst is niet meer rendabel voor de commerciële zender; te weinig mensen gebruiken het nog. Dat het bekendere NOS Teletekst wél blijft, zal een opluchting zijn voor de vele fans die de televisiedienst nog steeds gebruiken. Inderdaad: vele fans. Teletekst bereikt wekelijks nog steeds miljoenen mensen, alleen al via tv. Hoe is dat succes te verklaren?

Teletekst wordt vaak gezien als een stoffig fenomeen, stammend uit de tijd van walkmans en cassettebandjes – apparaten die tieners van nu niet eens meer kennen. Het zegt veel dat de ‘kijkcijfers’ van de dienst nauwelijks onder dit imago lijken te lijden. Ook, misschien wel juist in een beeldcultuur houden veel mensen blijkbaar een voorkeur voor tekst. Teletekst is overigens al lang niet meer ‘tv-only’. De dienst heeft tegenwoordig ook een Twitter-account en een app. Daarmee is het totale bereik flink vergroot. 

Merkverwatering

Typerend voor de populariteit van Teletekst is dat we het woord voor elke zender gebruiken. Vanzelfsprekend is dat niet: het woord “teletekst” is officieel een geregistreerd handelsmerk van de NOS. Daarmee is het een klassiek voorbeeld van merkverwatering: sinds NOS Teletekst op 1 april 1980 introduceerde, hebben we eigenlijk geen andere, ‘neutrale’ term voor het fenomeen gevonden. 

Wat zijn de USP’s van Teletekst? Kenmerkend is dat de teksten steevast bondig zijn en – mede daarom – vaak erg feitelijk. Vooral nieuwspagina’s zoals pagina 101 zijn ideaal om snel headlines te scannen. Beeld ontbreekt volledig, quotes zijn kort. Zou het niet juist die sobere berichtgeving zijn die dient als een welkome filter voor de continue stroom aan emotioneel geladen nieuws? 

Baken van rust

Beeldend gezien kruipt Teletekst als een levende dinosaurus door ons moderne medialandschap; drones vliegen over, appende fietsers zoeven voorbij. Het is een stokoud maar geliefd fossiel dat de tand des tijds doorstaan heeft. Een baken van rust in een tumultueuze wereld waarin beeld domineert.